Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 roku przewiduje możliwość wypożyczenia dóbr kultury starszych niż 50 lat maksymalnie na pięć lat. Wypożyczone w większości z warszawskiego Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza eksponaty w Dreźnie pokazywane były od lat 60. XX wieku.
Dyrektor Departamentu Dziedzictwa Kulturowego w ministerstwie kultury Jacek Miler, potwierdził, że eksponaty muszą powrócić do kraju. - Zgodę na czasowy wywóz za granicę wydaje wojewódzki konserwator zabytków, który nie podlega ministrowi kultury - zastrzegł Miler.
Zapewnił, że zarówno Polska, jak i strona niemiecka chcą, żeby Muzeum Kraszewskiego w Dreźnie nadal sprawnie funkcjonowało. - Nie ma mowy o likwidacji muzeum - podkreślił Miler.
Karina Chabowska, główny specjalista Departamentu Dziedzictwa Kulturowego w ministerstwie kultury podkreśliła, że w planach jest opracowanie nowej, bardziej nowoczesnej ekspozycji w Muzeum Kraszewskiego w Dreźnie.
- Wystawa prezentowana w Dreźnie do tej pory właściwie w 100 procentach składała się z tego, co było wypożyczone z Muzeum Literatury. Prawdopodobne jest, że część z tych obiektów wróci ponownie do Drezna, ale wystawa nie będzie już prezentowana w identycznej formie. (...) Warto coś w niej zmienić, wprowadzić nowe elementy - tłumaczy Chabowska.
Jak zauważył Miler, przyszła wystawa nie musi składać się - jak do tej pory - niemal w całości z eksponatów wypożyczonych z Polski. - Być może są drezdeńskie muzea, które też mogą udostępnić swoje zbiory - zwrócił uwagę.
Polskie eksponaty mają wrócić do Polski w grudniu i zostaną przekazane z powrotem do Muzeum Literatury, część z nich będzie wymagała konserwacji.
- Wniosek o zwrot tych dzieł nie wynika z naszej złej woli, takie po prostu mamy obowiązujące prawodawstwo. Sprawa jest naprawdę skomplikowana - dyrektorom instytucji w Polsce groziłyby poważne konsekwencje, jeżeli by tego nie dopilnowali - wyjaśnił Miler.
Polski resort kultury nie będzie angażował się w kwestie merytoryczne dotyczące nowej wystawy. - To nie jest nasze zadanie, ale jeśli Muzeum Literatury opracuje z dyrektorem muzeów drezdeńskich nową koncepcję, to wybrane obiekty może wypożyczyć bez problemu. Ministerstwo gwarantuje wsparcie finansowe dla całego przedsięwzięcia. To dotyczy wszystkich muzeów podległych ministrowi i przez ministra współprowadzonych - zapewnił.
Nie wiadomo jeszcze, kiedy nowa wystawa miałaby się pojawić w Muzeum w Dreźnie, ale - jak poinformował Miler - obecnie jest opracowywany nowy scenariusz ekspozycji, a dyrektor Muzeum Literatury deklaruje w tej sprawie pełną współpracę.
W przyszłym roku resort planuje nowelizację ustawy o ochronie zabytków w zakresie dotyczącym wywozu dzieł za granicę. - Aktualna ustawa nie przewiduje dłuższych wypożyczeń niż okres pięcioletni. Trzeba wziąć pod uwagę nie tylko wystawy czasowe, ale też wywóz na ekspozycje tego typu jak w Dreźnie oraz wypożyczenia obiektów dla wyposażenia polskich placówek dyplomatycznych. W takich przypadkach pięć lat to naprawdę zbyt krótki okres. Zwiększa to koszty transportu i powoduje problemy konserwatorskie - zwróciła uwagę Chabowska.
Rozsądny termin, jaki powinien znaleźć się w znowelizowanej ustawie, to - zdaniem Milera - co najmniej 10 lat. Zwroty dzieł wypożyczonych z polskich placówek dotyczą także - jak potwierdził Miler - m.in. Muzeum Polskiego w Rapperswilu i Muzeum Adama Mickiewicza w Stambule.
Zapytany, dlaczego - skoro ustawa zakładająca 5-letni okres wypożyczenia została uchwalona w 2003 r. - dopiero teraz polskie muzea upominają się o zwroty, Miler odparł: "Pozwolenia na wywóz to sprawa między dyrektorami muzeów a wojewódzkimi konserwatorami zabytków. Kiedy okazało się, że problem nie dotyczy tylko wymienionych instytucji, wysłaliśmy pisma do muzeów (...) oraz do Ministra Spraw Zagranicznych wskazując, że termin ten musi być przestrzegany".
- Być może istniało mylne przekonanie, że jeżeli obiekt został wypożyczony przed 2003 rokiem, to termin ten może zostać przedłużony - mówił Miler.
Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) był najpłodniejszym autorem w historii literatury polskiej: napisał ponad 250 powieści, 25 utworów dramatycznych, kilka zbiorów poetyckich, relacje z podróży. Kraszewski pisał powieści społeczne, obyczajowe, ludowe i historyczne. Wyjechał do Drezna w 1963 r., po Powstaniu Styczniowym. Tam powstały m.in. jego najsłynniejsze powieści "Hrabina Cosel" i "Bruehl".
Poświęcone mu muzeum utworzono w willi, w której mieszkał. Część ekspozycji poświęcono innym polskim emigrantom, którzy w Dreźnie szukali schronienia po upadku powstań: kościuszkowskiego, listopadowego i styczniowego, m.in. Tadeuszowi Kościuszce i Adamowi Mickiewiczowi.
Budynek muzeum administracyjnie podlega Muzeum Miasta Drezna (Stadtmuseum Dresden), natomiast wyposażenie ekspozycji oraz opieka merytoryczna należy do Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.
Muzeum Kraszewskiego powstało w roku 1960, wówczas zorganizowano tam pierwszą ekspozycję. W latach 2000-2001 strona niemiecka wykonała generalny remont willi, przywracając m.in. historyczny, XIX-wieczny układ pomieszczeń i przeprowadzając konserwację niektórych eksponatów - mebli i przedmiotów rzemiosła artystycznego.
Dodał: ap, ula
TAGI:
niemcy
drezno
muzeum
Józef Ignacy Kraszewski
literatura
Czytaj dalej
AAA
