"Polacy są aroganccy; Litwini unieśli się honorem"

- Podtekst listu Donalda Tuska bardzo wyraźnie odzwierciedla stanowisko polskiego rządu wobec starań Litwy przeniesienia spraw mniejszości narodowych na płaszczyznę relacji międzyrządowych. Polski premier uważa, że wystarczy, aby litewski rząd zwrócił uwagę na prośby litewskich Polaków i w ten sposób załagodziłby sytuację. Takie stanowisko raz jeszcze potwierdza wcześniej już ogłoszoną "doktrynę" Radosława Sikorskiego: nie będzie żadnych porównań i parytetów między możliwościami Litwinów żyjących w Polsce i Polaków na Litwie; w odróżnieniu od Polski Litwę obowiązują inne zasady, a jedynym kryterium jest zakres zmiany status quo Polaków na Litwie - ocenia Tomas Janeliunas.

To wasz problem

- Starania Andriusa Kubiliusa by złagodzić sytuację odbijają się od aroganckiej postawy Polski - to wy Litwini macie problemy, więc sami ich i rozwiązujcie - dodaje.

Zdaniem Janeliunasa, w takiej sytuacji Polska nie może liczyć na nic oprócz nacjonalistycznego oburzenia ze strony litewskiej.

- Dziś już nie ma nadziei, że Litwa również racjonalnie oceni sytuację i zacznie zmieniać Ustawę o oświacie. Urażony honor na to nie pozwoli - zauważa komentator IQ.

Polsko-litewskie relacje będą gorsze

Janeliunas ocenia, że w tej sytuacji, w najlepszym przypadku polsko-litewskie relacje zostaną zamrożone, co najmniej na rok, aż do wyborów parlamentarnych, które wyłonią nowy rząd, bo obecny rząd nie odważy się już na jakiekolwiek zmiany. Autor nie wyklucza też gorszego rozwiązania - "długiego i bolesnego procesu zmiany kierunku polityki zagraniczne", co w opinii Janeliunasa, nie wyjdzie na dobre ani Polsce, ani Litwie.

- W relacjach z Polską jesteśmy wepchnięci do kąta. Najbardziej przykre jest to, że wciąż staramy się oszukiwać siebie, że "gdzie indziej" z Polakami mamy wszystko w porządku i że ani projekty energetyczne, ani polityka międzynarodowa nie korelują ze sprawami mniejszości narodowych. To jest takie same oszukiwanie siebie, jak myślenie, że po wyborach w Polsce sprawy wrócą na swoje miejsce. Jeśli problemy związane z mniejszościami narodowymi nie mają jeszcze przełożenia na inne relacje, to niebawem będą miały - ocenia komentator IQ. Zaznacza też, że nie można liczyć na partnerskie relacje miedzy instytucjami, jeśli takich relacji brakuje w kontaktach premierów i ministrów spraw zagranicznych.

Wina Litwy - trzeba było od razu poprawić

Tomas Janeliunasa przyznaje w końcu, że spora część winy za taki stan rzeczy leży po Litewskiej stronie, która przyjmując Ustawę o oświacie popełniła błąd i nie chciała natychmiast go naprawić.

- Ustawę trzeba było poprawić natychmiast. Przede wszystkim w sprawie okresu przejściowego dla uczniów szkół mniejszości narodowych, którzy od 2013 roku będą musieli zdawać ujednolicony egzamin z języka litewskiego. Właśnie to jest prawdziwym błędem litewskiej władzy, która na samy początku mogła złagodzić napięcie - pisze Janeliunasa. I zauważa, że dziś jest już za późno na nawet minimalne zmiany w ustawie. - Z powodów politycznych dziś nikt nie ośmieli się nawet proponować zmian w ustawie oświatowej, bo będzie potępiony, iż poddaje się naciskom Polaków - konkluduje komentator IQ.

TAGI:  litwa  polska  polityka  premier  radosław sikorski  mniejszość  polacy  ultimatum